ދިވެހިރާއްޖޭގެ ލިޔެވިފައިވާ ދިގު ތާރީޚުގައި ފާހަގަކުރެވޭ އެންމެ ހިތާމަވެރި އަދި އެހާމެ ޢިބުރަތްތެރި އެއް ޙާދިސާއަކީ 1988 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 3 ވީ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ފަތިހު މި ލޮބުވެތި ވަޠަނަށް ކުރިމަތިވި ނުރައްކާތެރި، ކުއްލި ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއެވެ.

ވެރިކަމުގެ ދަހިވެތިކަމުގައި ކަނުވެފައި ތިބި މަދު ދިވެހި ޚާއިނުންތަކެއް އިސްވެ، ސްރީލަންކާގެ ކުލީ ސިފައިންގެ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާޢަތެއް ކަމަށްވާ ޕީޕަލްސް ލިބަރޭޝަން އޮގަނައިޒޭޝަން އޮފް ޓެމިލް އީލާމް (PLOTE) ގެ ހަނގުރާމަވެރިން ގޮވައިގެން ވެރިރަށް މާލެއަށް އެރި އެރުމަކީ މުޅި ދިވެހި އުންމަތް ސިއްސުވާލި ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، އެ ނާމާން ބިރުވެރި ވަގުތުގައި ދިވެހިން ދެއްކި ސާބިތުކަމާއި، މާތް ﷲ ގެ ވާގިފުޅާއެކު ދިވެހި ޤައުމަށް ލިބުނު މަތިވެރި ނަޞްރަކީ ހަމައެކަނި ފާއިތުވެދިޔަ ތާރީޚީ ކާމިޔާބީއެއް ފާހަގަކުރުމަށް އޮތް މުނާސަބަތެއް ނޫނެވެ.

މިއީ މިއަދުގެ ދިވެހި ދަރިންގެ ހިތްތަކުގައި ޤައުމީ ލޯތްބާއި ޒިންމާދާރުކަން އާލާކޮށް، ދައުލަތުގެ ދެމިއޮތުމަށްޓަކައި އަގުހުރި ފިލާވަޅުތަކެއް ލިބިގަންނަންވީ މުހިންމު ދުވަހެކެވެ.

އިޝްތިހާރު އިޝްތިހާރު

އިސްލާމީ ޢަޤީދާއާއި ވަޠަނީ ލޯބީގެ ބާރު

ނަސްރުގެ ދުވަހުން ދަސްކޮށްދޭ އެންމެ އަސާސީ ފިލާވަޅަކީ ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި ބިންވަޅުނެގިފައިވާ އިސްލާމީ ސާބިތު ޢަޤީދާއާއި ވަޠަނީ ލޯބީގެ ބާރެވެ. ބަރުހަތިޔާރާއެކު މުޅި މާލެ ފުރާލައި، ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒު ހިފުމަށް ޓެރަރިސްޓުން ކުރި ވަރުގަދަ މަސައްކަތުގެ ކުރިމަތީގައި ދިވެހި ސިފައިންނާއި ޢާންމު ރައްޔިތުން ކުޑަކަކޫ ނުޖަހައި ހިފަހައްޓާލި މައިގަނޑު އަސްލަކީ މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނާއި މި ލޮބުވެތި ފަސްގަނޑަށްޓަކައި ހިތުގައި އޮތް ޚާލިޞް ލޯތްބެވެ.

މަރުގެ ތުންފަތްމަތީގައިވެސް، ޤައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި ސިޔާދަތު ރައްކާތެރިކުރުމަކީ މާތް ﷲ ގެ މަގުގައި ވެވޭ ޖިހާދެއްގެ ގޮތުގައި ދެކި، އެ ދީނީ އަދި ޤައުމީ ވާޖިބު އަދާކުރުމަށް އެންމެހައި ފަރާތްތަކުން އިސްކަންދިނެވެ. މިފަދަ ރޫޙީ އަދި ފިކުރީ ވަރުގަދަކަމެއް ނެތް މުޖުތަމަޢަކަށް ކިތަންމެ ބޮޑު މާއްދީ ތަނަވަސްކަމަކާއި ޒަމާނީ ވަސީލަތްތަކެއް ލިބިފައިވީ ނަމަވެސް، ޤައުމަށް ދިމާވާ ބޮޑެތި ކާރިޘާތަކުގައި ސަލާމަތުގެ އައްސޭރިއަކަށް ވާޞިލެއް ނުވެވޭނެއެވެ.

އެތެރޭގެ ޚިޔާނާތުގެ ނުރައްކަލާއި ޙައްޤަށް ނަޞްރު ލިބުން

ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ ޢުދުވާނަކީ އަމިއްލަ އެދުމާއި މަޤާމުގެ ދަހިވެތިކަމުގައި، މަދު ދިވެހިންތަކެއް ބޭރުގެ ހަނގުރާމަވެރިން ގޮވައިގެން އަމިއްލަ ވަޠަނުގެ ލެޔަށް ފެންބޮވައިގެންފައިވާ ޙާލު ހިންގި ބޮޑު ޣަދަރުވެރިކަމެކެވެ. މިއިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ ބޭރުގެ ދުޝްމަނުންނަށްވުރެ އެތެރޭގެ ޚާއިނުންގެ ނުރައްކާ މާ ބޮޑުވެފައި ނުރައްކާތެރި ކަމެވެ. ޤައުމުގެ އެތެރޭގައި ޚިޔާނާތްތެރި ފިކުރުތަކަށް ޖާގަ ލިބިއްޖެނަމަ، ޤަރުނުތަކެއް ވަންދެން ރައްކާތެރިކުރި މިނިވަންކަން މަދު ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.

އެހެންކަމުން، ޤައުމުގެ މަޞްލަޙަތު ނަގާލައި، ބޭރުގެ ނޭދެވޭ ބާރުތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭން އުޅޭ ކޮންމެ ނުރައްކަލަކާމެދު ކޮންމެ ދިވެއްސަކުވެސް ފާރަވެރިވެ ހޭލާތިބެން ޖެހެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ބާޠިލުގެ އަހުލުވެރިން ކިތަންމެ ވަރުގަދަ ހަތިޔާރަކާއި ނުރައްކާތެރި ރޭވުމަކާއެކު ނުކުތް ނަމަވެސް، އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ޙައްޤުގެ މަގުގައި ސާބިތުވެ ތިބެއްޖެނަމަ، މާތް ﷲ ގެ ޢަދުލުވެރި ނިޔާފުޅުން ނަޞްރު ލިބޭނީ ޙައްޤަށްކަން މި ތާރީޚީ ހާދިސާއިން ސާފުކޮށް ހާމަވެއެވެ.

ޤައުމީ އެއްބައިވަންތަކަމާއި އެއްބައެއްވަންތަކަމުގެ ރޫޙު

ނަސްރުގެ ދުވަހު ދިވެހިންނަށް ލިބުނު ކާމިޔާބީގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ތަނބަކީ އޭރު ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮތް އެއްބައިވަންތަކަމާއި އެއްބައެއްވަންތަކަމުގެ ރޫޙެވެ. މަގުމައްޗަށް ބަޑީގެ ވަޒަންތައް އޮހެމުންދިޔަ ބިރުވެރި ވަގުތުގައިވެސް، އަމިއްލަ ފުރާނައަށް ބެލުމެއްނެތި އެކަކު އަނެކަކަށް މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދީ، ހިތްވަރުދީ، ދިވެހި ސިފައިންނަށް ވާގިވެރިވުމުގައި ރައްޔިތުން ދެއްކި އެއްބައިވަންތަކަމަކީ ދުނިޔެއަށް ނަމޫނާއެކެވެ.

މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި ސިޔާސީ، އިޖުތިމާޢީ އަދި ފިކުރީ ގޮތުން އެތައް ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދިފައިވީ ނަމަވެސް، ޤައުމުގެ ސިޔާދަތާއި މިނިވަންކަމާ ގުޅޭ ބޮޑެތި މަޞްލަޙަތުތަކުގައި އެންމެން އެއް ޞަފަކަށް އެތުރެންޖެހޭނެކަން މިއީ މިއަދުގެ ޖީލުތައް އެންމެ ބޮޑަށް ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަންވީ ފިލާވަޅެވެ. ޤައުމެއްގެ ބާރު ފުނޑުފުނޑުވެގެންދަނީ ބޭރުން އަންނަ ޙަމަލާތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، އެތެރޭގެ އެއްބައިވަންތަކަން ގެއްލި، ބައިބައިވުމާއި ރުޅިވެރިކަން މުޖުތަމަޢުގައި ޢާންމުވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.

ޤައުމީ ބަޠަލުންގެ ޒިކުރާއާއި ޝުކުރުވެރިވުން

ނަސްރުގެ ދުވަހުގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، އެ ދުވަހު ޤައުމަށްޓަކައި ލެޔާއި ފުރާނައިން ފިދާވި މަތިވެރި އަބްޠާލުންގެ ޒިކުރާ އާކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ލާޒިމު ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒުގެ މައިދޮރާށި ދިފާޢުކުރުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ނަފްސު ޤުރުބާންކޮށް، ފަހު ނޭވާއާ ހަމައަށް ހަނގުރާމަކޮށް ޝަހީދުވި ޝަހީދު ކޯޕްރަލް ޙުސައިން އާދަމްގެ ހިތްވަރަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި ދުވަހަކުވެސް ފަނޑުވުމެއްނެތް ވިދާ ތަރިއެކެވެ.

އޭނާގެ އެ ހިތްވަރަކީ ދިވެހި ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒު ދުޝްމަނުންގެ އަތްދަށަށް ދިޔަނުދީ ހިފަހައްޓައިދިން މައިގަނޑު ސަބަބެވެ. އެ ދުވަހު ޝަހީދުވި ސިފައިންގެ 8 ބޭކަލުންނާއި ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ 11 މީހުންނާއެކު ޖުމްލަ 19 ދިވެހިން ވަނީ މި ޤައުމަށްޓަކައި ފުރާނަ ދޫކޮށްލާފައެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން މި ދެކޭ މިނިވަންކަމާއި، އަމާންކަމުގެ ފޮނިމީރުކަމަކީ އެ ބޭފުޅުން ވެވަޑައިގެންނެވި މަތިވެރި ޤުރުބާނީގެ ނަތީޖާއެވެ. އެހެންކަމުން، އެ ޝަހީދުންގެ ޒިކުރާ އައުކޮށް، އެ ޤުރުބާނީގެ އަގު ވަޒަންކޮށް، ޝުކުރުވެރިވުމަކީ އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކުގެ ހިތްތަކުގައިވެސް އަށަގަންނުވަންޖެހޭ މުހިންމު ސިފައެކެވެ.

ޒަމާނީ ސަލާމަތީ ގޮންޖެހުންތަކާއި އަބަދުމެ ތައްޔާރީ ޙާލަތުގައި ތިބުން

ނަސްރުގެ ދުވަސް ދައްކުވައިދިން އެންމެ ބޮޑު އަނެއް ޙަޤީޤަތަކީ، އަމާން އޮމާން މާޙައުލެއްގައި ތިއްބައިވެސް ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް ކުއްލި ނުރައްކަލަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެ ކަމެވެ. ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙާއި، ސަރަޙައްދީ ސަލާމަތީ އޮއިވަރުތައް އަވަސް މިނެއްގައި ބަދަލުވަމުންދާ މި ޒަމާނުގައި، ޤައުމުގެ ދިފާޢީ ބާރުތައް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްޤީކޮށް، އަސްކަރީ އަދި ޖާސޫސީ ގޮތުން އަބަދުވެސް ހޭލާ ތިބުމަކީ ޤައުމީ ޙަޔާތުގެ މުހިންމު އެއް ތަނބެވެ.

މީގެއިތުރުން، ޒަމާނަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއެކު ހަނގުރާމައިގެ ވައްޓަފާޅި ބަދަލުވެ، ފިކުރީ ގޮތުންނާއި ސައިބަރ ޙަމަލާތަކުގެ ޒަރީޢާއިން ޤައުމުތައް ބަލިކަށިކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރެވެމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، އެފަދަ ނުރައްކާތަކަށްވެސް ދުރާލާ ތައްޔާރުވެ ތިބެންޖެހެއެވެ. ދިވެހި ދައުލަތުގެ މިނިވަންކަމާއި ސިޔާދަތު ދެމެހެއްޓޭނީ ހަމައެކަނި ބަޑިއާއި ހަތިޔާރުން ނޫންކަމާއި، ޢިލްމީ، ފިކުރީ އަދި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ގޮތުންވެސް ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށް ތައްޔާރީ ޙާލަތެއްގައި ތިބެގެންނެވެ.

ނަސްރުގެ ދުވަހަކީ ހަމައެކަނި ކަލަންޑަރުގައި ފާހަގަކޮށްލާ ޢީދެއް ނޫނެވެ. އެއީ މާޒީގެ ބިރުވެރި ކަޅު ޞަފުޙާތަކުން ޢިބުރަތް ޙާޞިލުކޮށް، ޤައުމުގެ މުސްތަޤުބަލު އަމާންކުރުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ޢަޒުމް އައުކުރަންވީ ދުވަހެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ ޞައްޙަ ޢަޤީދާގައި ސާބިތުވެ، ޤައުމީ އެއްބައިވަންތަކަން ހިމާޔަތްކޮށް، ވަޠަނަށް ޚިޔާނާތްތެރިވާ ކޮންމެ ކަމަކުން ދުރުހެލިވެ، ޤައުމުގެ ދިފާޢުގައި އަބަދުމެ ފާރަވެރިވެ ތިބުމަކީ މިއަދުގެ ކޮންމެ ދިވެހި ދަރިއެއްގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ޤައުމީ އަދި ދީނީ ބޮޑު އަމާނާތެކެވެ.