ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީއާ ގުޅުންހުރި އުސޫލުތައް ހިންގުން ވަރުގަދަކޮށް، ގަވާއިދުތަކަށް ތަބާވާ މިންވަރު އިތުރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހަލުވިކުރުމަށްޓަކައި، މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސަރވިސްއިން އަދާކުރަމުން އަންނަ މާލީ ޒިންމާތައް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޕަބްލިކް އެންޓަޕްރައިސަސްގެ ދަށަށް ގެންދިއުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ކަނޑައަޅައިފައެވެ.

ކުރިއަށް އޮތް އަހަރަށް ލަފާކުރާ 59.7 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅުއްވަމުން މާލީ ވަޒީރު ޙަސަން ޒަރީރު ބަޔާންކުރެއްވި ގޮތުގައި، ދައުލަތުގެ ޖުމްލަ ޚަރަދުގެ ގޮތުގައި 52.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހިނގާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ހިންގުމުގެ ޚަރަދުތަކަށް 42.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހޭދަވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ އެކިއެކި މަސައްކަތްތަކާއި އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ހިމެނޭ ކެޕިޓަލް ޚަރަދަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ 9.9 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. އަދި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ބޭނުމުގައި ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރޮގްރާމް (ޕީ.އެސް.އައި.ޕީ) އަށް ޚާއްސަކޮށް 8.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހިމަނާފައިވާ ކަމަށް ވެސް ވަޒީރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

ބަޖެޓުގެ އަންދާޒާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، 2027 ވަނަ އަހަރު އާމްދަނީގެ ގޮތުގައްޔާއި ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި 43.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ ދައުލަތުގެ ޚަޒާނާއަށް ވަންނާނެއެވެ. މިއީ 2026 ވަނަ އަހަރާ އަޅާކިޔާއިރު 1.4 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. މީގެއިތުރުން، ކުރިއަށް އޮތް މެދުރާސްތާގެ އަހަރުތަކުގައި އާމްދަނީ މައްޗަށް ދާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭއިރު، 2028 ގައި 46.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަދި 2029 ގައި 49.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބޭނެ ކަމަށް އަންދާޒާކުރެވެއެވެ.

އިޝްތިހާރު އިޝްތިހާރު

ދައުލަތަށް ވަންނަ ފައިސާ އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި އަންނަ އަހަރު އެއްވެސް ޓެކުހެއްގެ ރޭޓު މަތިނުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ނިންމައިފައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ޓެކްސް ބަލައިގަތުމުގެ އިދާރީ ހިންގުން ހަރުދަނާކުރުމާއި، ނިޒާމުގައި ހުރި އުނިކަންކަން ހައްލުކުރުމުގެ އިތުރުން، ޓެކުހާ ގުޅޭ ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތައް ފުރިހަމައަށް ތަންފީޒުކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވާނެ ކަމަށް ވަޒީރު ހާމަކުރެއްވިއެވެ. މިގޮތުން، މި އަހަރު އަމަލުކުރަން ފެށި "މޯލްޑިވްސް ގެސްޓް އިންފޮމޭޝަން ސިސްޓަމް" ގެ މަސައްކަތްތައް ފުޅާކުރުމާއި، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގެ ޒަމާނީ "އީ-އިންވޮއިސިން" ނިޒާމެއް ތައާރަފުކުރުން ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން އިދާރީ ގޮތުން އާމްދަނީ ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސައްކަތް ހަރުދަނާވެ، ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ އެންމެހައި ފައިސާ ފުރިހަމައަށް ލިބުމަށް މަގުފަހިވާނެއެވެ.

އާމްދަނީއާ ގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ފުރިހަމައަށް ހިންގުމަށްޓަކައި ކަސްޓަމްސްގެ މާލީ ޒިންމާތައް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ދަށަށް ބަދަލުކުރުމަށާއި، ޓެކްސް ގާނޫނުތަކަށް އިސްލާހު ގެނައުމަށް ވެސް ވަނީ ހުށަހަޅައިފައެވެ. މިގޮތުން ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދެވޭ މާލީ ޒިންމާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:

ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރެވޭ އަދި ބޭރުކުރެވޭ މުދަލުން ނަގަންޖެހޭ އިމްޕޯޓް/އެކްސްޕޯޓް ޑިއުޓީއާއި އެހެނިހެން އިދާރީ ފީތައް ހިސާބުކޮށް ބަލައިގަތުން.

ލަގްޒަރީ މުދަލުގެ އިތުރުން ސިއްހަތަށް ގެއްލުންހުރި ތަކެތި ކަމުގައިވާ ދުންފަތުގެ ބާވަތްތަކުން ނަގާ ޚާއްސަ ޑިއުޓީތައް ބެލެހެއްޓުން.

މުދަލުގެ އަގު އޮޅުވާލައިގެން ދަށްކޮށް ހުށަހެޅުމާއި، ޑިއުޓީ ދެއްކުމަށް ނިޔަތްގަނެ ފިލަން މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާ މެދު ގާނޫނީ ފިޔަވަޅު އެޅުން.

ކަސްޓަމްސްއަކީ އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީގެ އިތުރުން ބޯޑަރުން ނަގާ ޖީ.އެސް.ޓީއާއި ތަފާތު އެކި ފީތައް ބަލައިގަތުމުގެ އިސް ދައުރެއް އަދާކުރާ މުއައްސަސާއެކެވެ. ކަސްޓަމްސްގެ މާލީ މެންޑޭޓް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ދަށަށް ގެންދިއުމަށް ނިންމީ އެ އިދާރާއަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމުގެ ކަންކަން އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ.